Tarcza 4.0 – najważniejsze zmiany dotyczące pracowników

Ustawa o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 1086) wprowadza kolejny pakiet przepisów antykryzysowych związanych z epidemią koronawirusa. Tzw. Tarcza 4.0 wprowadza zmiany w zakresie prawa pracy, pomocy dla przedsiębiorców, składek ZUS i podatków.

  1. Niższe wynagrodzenie nawet o 50% bez zgody pracownika nawet na 12 miesięcy od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

Przedsiębiorcy, którzy w konsekwencji spadku przychodów ze sprzedaży towarów lub usług w następstwie wystąpienia Covid-19, odnotowali istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń są uprawnieni do obniżenia wymiaru czasu pracy lub objęcia ich przestojem ekonomicznym.

Wymiar czasu pracy pracownika może zostać obniżony maksymalnie o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że jego wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy pracownika przed jego obniżeniem.

Pracownikowi objętemu przestojem ekonomicznym pracodawca wypłaca wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50%, nie niższe jednak niż w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Istotne obciążenie funduszu wynagrodzeń rozumiane jest jako zwiększenie min. o 5% ilorazu kosztów wynagrodzeń w uwzględnieniem składek na ubezpieczenie społeczne i przychodów ze sprzedaży towarów lub usług we wskazany miesiącu kalendarzowym przypadającym od dnia 1 marca 2020 r., w porównaniu do miesiąca poprzedzającego miesiąc bazowy. Powyższe rozwiązania mogą być stosowane maksymalnie przez okres 12 miesięcy od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, w zależności od zmian poziomu ilorazu kosztów wynagrodzeń i przychodów. Obniżenie wymiaru czasu pracy oraz wprowadzenie przestoju ekonomicznego wymaga zawarcia porozumienia z przedstawicielami pracowników.

Zmiana warunków pracy poszczególnych pracowników w związku z zawarciem porozumienia obniżającego wymiar czasu pracy bądź wprowadzającego przestój ekonomiczny nie wymaga zawierania porozumień z poszczególnymi pracownikami bądź wypowiadania warunków pracy i płacy. Warto zaznaczyć, że przepisy Kodeksu pracy również dopuszczają możliwość dokonania obniżenia czasu pracy oraz obniżenia wynagrodzenia. Zmiana ta w świetle przepisów może być wprowadzona wyłącznie na podstawie porozumienia stron lub wypowiedzenia zmieniającego. W przeciwieństwie do przepisów Kodeksu pracy – Tarcza antykryzysowa 4.0 umożliwia dokonywanie takich zmian bez konieczności uzyskania zgody pracownika.

2. Praca zdalna

W ustawie nastąpiło doprecyzowanie warunków wykonywania pracy zdalnej. Wykonywanie pracy zdalnej może zostać polecone, jeżeli pracownik ma umiejętności i możliwości techniczne oraz lokalowe do wykonywania takiej pracy i pozwala na to rodzaj pracy. Pracodawca ma obowiązek zapewnienia narzędzi i materiałów potrzebnych do pracy zdalnej oraz odpowiedzialny jest za jej obsługę logistyczną. Jednak jeżeli pracownik zgłosi brak możliwości świadczenia pracy w miejscu zamieszkania, pracodawca powinien wyznaczyć pracownikowi inne miejsce wykonywania pracy zdalnej.

Pracownik może wykorzystywać własne narzędzia lub materiały w celu wykonywania pracy zdalnej tylko, jeżeli jest w stanie zapewnić odpowiednie bezpieczeństwo i ochronę danych osobowych oraz tajemnicy przedsiębiorstwa.

Na polecenie pracodawcy pracownik ma obowiązek prowadzić ewidencję wykonanych czynności, uwzględniającą w szczególności opis tych czynności, a także datę oraz czas ich wykonania. O częstotliwości i formie ewidencji pracy zdalnej decyduje pracodawca. Może on w każdym czasie cofnąć polecenie wykonywania takiej pracy.

3. Przymusowy urlop

Tarcza 4.0 wprowadza regulację, zgodnie z którą w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo epidemii pracodawca może jednostronnie, tj. bez zgody pracownika, udzielić mu do 30 dni zaległego urlopu w wyznaczonym przez siebie czasie – również przed upływem wrześniowego terminu na udzielenie zaległego urlopu. Pracownik ma obowiązek wykorzystać taki urlop.

4. Zawieszenie ZFŚS i obniżenie odpraw

Pracodawcy, u których nastąpiły spadki obrotów lub istotny wzrost obciążenia funduszu wynagrodzeń, mogą na podstawie tej tarczy, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo epidemii, zawiesić obowiązek:

  • tworzenia lub funkcjonowania zakładowego funduszu świadczeń socjalnych,
  • dokonywania odpisu podstawowego,
  • wypłaty świadczeń urlopowych.

Ograniczono wysokość odpraw, odszkodowań lub innych świadczeń pieniężnych wypłacanych pracownikowi w związku z rozwiązaniem umowy o pracę (jeżeli przepisy przewidują obowiązek wypłacenia świadczenia) do 10-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę.

5. dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy

Przedsiębiorcy, którzy odnotowali spadek obrotów, mogą złożyć wniosek o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników nieobjętych przestojem zwykłym, przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy. Dofinansowanie wynosi do ½ wynagrodzenia pracownika, ale nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału obowiązującego na dzień złożenie wniosku, jak również obejmuje składki na ubezpieczenia społeczne od przyznanego dofinansowania. Dofinansowanie przysługuje na okres 3 miesięcy. W okresie dofinansowania pracownicy korzystają z ochrony zatrudnienia.

6. zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia

Umowy o zakazie konkurencji mogą zostać wypowiedziane z zachowaniem terminu 7 dni. Dotyczy to umów, które obowiązują po ustaniu:

  • stosunku pracy
  • umowy agencyjnej
  • umowy zlecenia bądź innej umowy o świadczenie usług
  • umowy o dzieło.

Do wypowiedzenia umowy o zakazie konkurencji jest uprawniona tylko jedna strona umowy, to jest strona, na rzecz której został ustanowiony zakaz konkurencji. Stroną tą jest zatem odpowiednio: pracodawca, dający zlecenie lub zamawiający.

7. złożenie wniosku o świadczenie postojowe bezpośrednio przez zleceniobiorcę

Tarcza 4.0 wprowadza możliwość złożenia wniosku o świadczenie postojowe bezpośrednio przez zleceniobiorcę, w sytuacji, gdy jego zleceniodawca odmawia pośredniczenia w złożeniu wniosku do ZUS. Oświadczenie o odmowie złożenia wniosku składane jest przez zleceniobiorcę pod rygorem odpowiedzialności karnej.

8. dodatkowy zasiłek opiekuńczy

Wydłużono okres przyznawania dodatkowego zasiłku opiekuńczego z tytułu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem z powodu zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły do dnia 28 czerwca 2020 r.

Więcej o rozwiązaniach antykryzysowych oraz o tym jak uzyskać dofinasowanie, przeczytasz na stronie Tarczy Antykryzysowej

Przewiń do góry