Optymalizacja podatkowa dla pracowników – możliwość bezkosztowego zwiększenia wynagrodzeń dla pracodawców

Optymalizacja podatkowa dla pracowników – możliwość bezkosztowego zwiększenia wynagrodzeń dla pracodawców.

Poszukując możliwości pozyskiwania wartościowych dla firmy pracowników, pracodawcy coraz intensywniej poszukują rozwiązań pozwalających zmniejszanie obciążeń podatkowych w wypłacanych wynagrodzeniach z tytułu umowy o pracę. Do wynagrodzenia pracowników których praca spełnia przesłanki utworu określone w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych możemy zastosować 50% koszty uzyskania przychodu. Należy jednak podchodzić do tego z rozwagą, tak aby nie narazić się na zarzut ZUS-u polegający na zakwestionowaniu tych kosztów.

Pracownik na etacie standardowo może zaliczyć do swoich kosztów kwotę 1335 zł rocznie a w przypadku przychodów twórcy przychody można pomniejszyć nawet o 42,764,- zł rocznie. Dlatego stosowanie 50% kosztów zaczyna być w niektórych branżach standardem. Firma musi jednak udokumentować że wypłacone wynagrodzenie jest związane z pracą twórczą która przyczyniła się do stworzenia dzieła. Odliczenie 50-proc. kosztów jest możliwe pod warunkiem, że pracownik tworzy utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i przeniósł prawa do nich na pracodawcę. Poza tym należy wyodrębnić stałą część wynagrodzenia i honorarium za prawa autorskie, zależne od czasu poświęconego przez danego pracownika na zadania twórcze. W tym zakresie należy dopilnować, aby umowy były należycie zredagowane. Pracodawca dla udokumentowania prawidłowości naliczenia 50% kosztów powinien w treści umów o pracę, zawrzeć warunek, że na koniec każdego miesiąca, pracownicy przedstawią raport dotyczący stworzonych w danym miesiącu utworów wraz z ich oświadczeniem o osobistym, twórczym i oryginalnym wkładzie w stworzone utwory.

Generalnie – w przypadku branży technologicznej – do twórców możemy zaliczyć programistów, projektantów, inżynierów czy nawet specjalistów ds. sprzedaży opracowujących nowe strategie sprzedaży.

Przychody z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich lub artystów wykonawców z praw pokrewnych albo rozporządzania tymi prawami występują wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki. Po pierwsze, konieczne jest wystąpienie przedmiotu praw majątkowych (autorskich) w postaci utworu lub artystycznego wykonania. Po drugie zaś, osiągnięty przychód musi być bezpośrednio związany z korzystaniem z określonych praw autorskich lub pokrewnych albo rozporządzaniem nimi, stanowić skutek takiego korzystania lub rozporządzenia w postaci odpowiedniego wynagrodzenia autorskiego lub wykonawczego. W umowach, które towarzyszą zamawianiu utworów, strony powinny wyraźnie postanowić, że przedmiotem zamówienia jest właśnie dobro niematerialne, podlegające ochronie na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Umowa o pracę powinna przewidywać zróżnicowanie wynagrodzenia należnego pracownikowi na część związaną z korzystaniem z praw autorskich i część związaną z wykonywaniem typowych obowiązków pracowniczych przedłożenie stosownej dokumentacji w tym zakresie.

W sytuacji, gdy w ramach obowiązków wynikających ze stosunku pracy pracownik wykonuje zarówno czynności prowadzące do stworzenia utworów chronionych prawem autorskim, jak i inne czynności, które nie prowadzą do takich efektów – uprawnienie do potrącenia 50% kosztów, jest uzależnione od łącznego spełnienia warunków: praca jest przedmiotem prawa autorskiego, czyli spełnia przesłanki utworu; z jej treści wprost wynika że pracownik wykonuje również pracę twórczą, umowa przewiduje zróżnicowanie wynagrodzenia należnego pracownikowi na część związaną z korzystaniem z praw autorskich za eksploatację dzieła i część związaną z wykonywaniem innych obowiązków pracowniczych. Pracodawca musi zaś prowadzić stosowną dokumentację w tym zakresie, jak na przykład szczegółową ewidencję czasu poświęconego na stworzenie konkretnego utworu. Natomiast do pozostałej części wynagrodzenia uzyskanego przez pracownika ze stosunku pracy, czyli za wykonywanie prac, które nie mają twórczego charakteru, należy stosować zryczałtowane koszty uzyskania przychodu określone w art. 22 ust. 2 updof, które wynoszą miesięcznie 111,25 zł lub 139,06 zł.

Takie stanowisko znajdziemy w wyjaśnieniach organów podatkowych – m.in. w interpretacji indywidualnej z 19 kwietnia 2016 r., nr ITPB4/4511-100/16/MS Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 2 sierpnia 2016 r., nr IPPB4/4511-682/16-2/IM.; w interpretacji indywidualnej z 4 marca 2016 r., nr ILPB1/4511-1-1693/15-2/AMN Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, a także w interpretacji indywidualnej z 25 lutego 2016 r., nr IBPB-2-1/4511-577/15/AD) Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach Pogląd ten podzielają sądy administracyjne (np. NSA w wyroku z 11 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 459/13 czy WSA w Poznaniu z 29 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Po 657/16.

Organy podatkowe potwierdziły, iż utworem może być np. tworzenie, projektowanie i programowanie systemów informatycznych, programów komputerowych, stron internetowych, w tym aplikacji mobilnych (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 15 listopada 2016 r., nr ILPB1-1/4511-1-159/16-2/APR).

Stosownie do przepisu art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodów określa się z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami – w wysokości 50% uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe.

Nie ma również przeszkód prawnych, by pracownik uwzględnił w zeznaniu rocznym przysługujące koszty uzyskania przychodu, mimo że pracodawca – płatnik dokonał poboru zaliczki na podatek dochodowy z pominięciem uwzględnienia normy 50% kosztów uzyskania przychodów i kosztów w takiej wysokości nie wykazał w informacji PIT-11. Deklaracja ta służy bowiem określeniu wysokości pobranych zaliczek na podatek i nie może przesądzać o przysługujących pracownikowi, kosztach uzyskania przychodu. Podatek pobrany przez płatnika ma charakter zaliczek na podatek, zaś właściwe rozliczenie z dochodu uzyskanego w danym roku podatkowym polega na złożeniu zeznania rocznego.

Agnieszka Zamaro – Wiśniewska, Business Accounting Office sp. z o. o.

Rafał Malujda – Rafał Malujda Kancelaria Prawno – Patentowa

Scroll to Top